UASA ialah Ujian Akhir Sesi Akademik, iaitu ujian sumatif yang dijalankan oleh sekolah pada akhir sesi akademik. Ia sebahagian daripada Pentaksiran Bilik Darjah (PBD), bukan peperiksaan awam berpusat. Mengikut KPM, UASA tidak menggantikan UPSR atau PT3 yang telah dimansuhkan.

Adakah UASA menggantikan UPSR?

Tidak secara rasmi. KPM menyatakan UASA bukan pengganti UPSR atau PT3. UPSR dimansuhkan mulai 2021 dan PT3 mulai 2022. UASA ialah ujian akhir tahun di peringkat sekolah dalam landskap pentaksiran baharu, bukan peperiksaan awam berpusat seperti UPSR dahulu.

Tahun berapa yang menduduki UASA?

Murid Tahun 4, Tahun 5 dan Tahun 6 di sekolah rendah, serta Tingkatan 1, Tingkatan 2 dan Tingkatan 3 di sekolah menengah. Murid Kelas Peralihan tidak menduduki UASA.

Apakah beza UASA dengan PBD?

PBD (Pentaksiran Bilik Darjah) ialah pentaksiran berterusan sepanjang pengajaran dan pembelajaran, dilaporkan sebagai Tahap Penguasaan TP1 hingga TP6. UASA pula ujian bertulis sekali pada hujung sesi akademik yang terkandung dalam PBD. Mulai sesi 2024/2025, pencapaian UASA dilaporkan sebagai peratus dan gred, manakala TP kekal untuk PBD.

Adakah UASA peperiksaan berpusat seperti SPM?

Tidak. UASA ditadbir oleh sekolah sendiri. KPM menyediakan format dan Jadual Spesifikasi Ujian untuk mata pelajaran teras, tetapi sekolah menyediakan, mentadbir dan memeriksa ujian. SPM kekal sebagai peperiksaan awam berpusat di hujung Tingkatan 5.

Bagaimana gred UASA dikira?

Mulai sesi 2024/2025, UASA dilaporkan dalam peratus dan ditukar kepada gred: A untuk 82 hingga 100, B untuk 66 hingga 81, C untuk 50 hingga 65, D untuk 35 hingga 49, E untuk 20 hingga 34, dan F untuk 0 hingga 19. Pencapaian PBD dan UASA digabungkan dalam satu pelaporan kepada ibu bapa.

Adakah keputusan UASA digunakan untuk merangking sekolah?

Tidak. KPM menyatakan UASA tidak bertujuan membandingkan murid, sekolah, daerah atau negeri. Kerana ujian ditadbir setiap sekolah sendiri, keputusan tidak boleh dibandingkan antara sekolah. Tujuannya membantu guru dan ibu bapa memantau kemajuan murid.

UASA dan PBD: Sistem Pentaksiran Sekolah Selepas UPSR

Diterbitkan 18 Jun 2026

UASA (Ujian Akhir Sesi Akademik) ialah ujian sumatif yang dijalankan sekolah pada hujung sesi akademik, sebagai sebahagian daripada Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). Selepas UPSR dimansuhkan pada 2021 dan PT3 pada 2022, ramai ibu bapa keliru tentang sistem pentaksiran semasa. Panduan ini menerangkan apa itu UASA, apa itu PBD, siapa yang mendudukinya dan bagaimana keputusan dilaporkan.

UASA Bukan Pengganti UPSR

Salah faham paling biasa ialah menganggap UASA sebagai UPSR versi baharu. KPM menyatakan dengan jelas bahawa UASA bukan menggantikan UPSR atau PT3. Perbezaan itu penting:

UPSR dan PT3 ialah peperiksaan awam berpusat. Soalan disediakan dan diperiksa secara berpusat, dan keputusan boleh dibandingkan seluruh negara. UPSR dimansuhkan mulai 2021 dan PT3 mulai 2022.
UASA ialah ujian peringkat sekolah. Ia ditadbir oleh sekolah masing-masing dan terkandung dalam PBD. Keputusan tidak dibandingkan antara sekolah.

Jadi tiada lagi peperiksaan awam di peringkat sekolah rendah atau menengah rendah. Peperiksaan awam berpusat yang kekal hanyalah SPM di hujung Tingkatan 5.

Apa Itu PBD

PBD (Pentaksiran Bilik Darjah) ialah pentaksiran berterusan yang dijalankan guru sepanjang pengajaran dan pembelajaran, bagi semua mata pelajaran. Tujuannya menjejaki kemajuan setiap murid, bukan membandingkan seorang murid dengan murid lain.

PBD dilaporkan menggunakan Tahap Penguasaan (TP), enam tahap dari TP1 (paling rendah) hingga TP6 (paling tinggi):

Tahap	Maksud ringkas
TP1	Tahu
TP2	Tahu dan faham
TP3	Tahu, faham dan boleh buat
TP4	Boleh buat dengan beradab
TP5	Boleh buat dengan beradab terpuji
TP6	Boleh buat dengan beradab mithali, mampu menerap dalam situasi baharu

UASA pula terkandung dalam PBD sebagai komponen sumatif, iaitu ujian bertulis sekali pada hujung sesi akademik. Bermula sesi akademik 2024/2025, pencapaian UASA dilaporkan dalam peratus dan gred, manakala TP kekal digunakan untuk pelaporan PBD. Kedua-duanya digabungkan dalam satu pelaporan yang diberikan kepada ibu bapa.

Siapa Menduduki UASA dan Bila

UASA diduduki oleh murid pada tahap berikut:

Sekolah rendah: Tahun 4, Tahun 5 dan Tahun 6.
Sekolah menengah rendah: Tingkatan 1, Tingkatan 2 dan Tingkatan 3.

Murid Kelas Peralihan tidak menduduki UASA. Ujian dijalankan pada hujung sesi akademik, tetapi jadualnya tidak diseragamkan di peringkat negeri atau kebangsaan; setiap sekolah menetapkan tarikh mengikut takwimnya sendiri. KPM mengeluarkan surat makluman tarikh perekodan dan pelaporan setiap tahun, jadi tarikh sebenar berbeza mengikut sesi. Semak dengan sekolah anak anda untuk jadual semasa.

Cara Gred UASA Dilaporkan

Mulai sesi 2024/2025, UASA dilaporkan dalam peratus dan ditukar kepada gred:

Gred	Julat peratus	Tafsiran
A	82 hingga 100	Cemerlang
B	66 hingga 81	Kepujian
C	50 hingga 65	Baik
D	35 hingga 49	Memuaskan
E	20 hingga 34	Mencapai tahap minimum
F	0 hingga 19	Belum mencapai tahap minimum

Pelaporan akhir yang diterima ibu bapa menggabungkan pencapaian PBD (Tahap Penguasaan) dan UASA (gred) dalam satu dokumen. Kerana UASA ditadbir setiap sekolah sendiri, gred ini menggambarkan pencapaian murid di sekolahnya, bukan kedudukan berbanding sekolah lain.

UASA dan Laluan ke Sekolah Menengah

Bagi murid SJKC dan SJKT, pencapaian Bahasa Melayu dalam pentaksiran Tahun 6 menentukan sama ada murid terus ke Tingkatan 1 atau ditempatkan ke Kelas Peralihan untuk mengukuhkan Bahasa Melayu selama setahun. Murid boleh merayu melalui Ujian Pengesanan Literasi Bahasa Melayu (UPLBM). Kriteria penempatan mengikut surat siaran KPM semasa, jadi sahkan dengan sekolah kerana cara pelaporan pentaksiran telah berubah sejak 2024/2025.

Bagi kemasukan ke sekolah berasrama dan sekolah khusus seperti SBP dan SMKA, kemasukan dinilai melalui Pentaksiran Kemasukan Sekolah Khusus (PKSK), bukan melalui UASA. Lihat jenis sekolah menengah untuk laluan kemasukan setiap jenis.

Pentaksiran Lain Dalam Sistem

UASA dan PBD ialah sebahagian daripada Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) yang lebih luas, diperkenalkan sejak 2011. PBS merangkumi empat komponen:

Pentaksiran Bilik Darjah (PBD) dan Pentaksiran Pusat (PP) untuk akademik.
Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan dan Kokurikulum (PAJSK) untuk penglibatan fizikal dan kokurikulum.
Pentaksiran Psikometrik (PPsi) untuk menilai kebolehan, minat dan kecenderungan murid.

Memahami sistem ini membantu ibu bapa membaca pelaporan sekolah dengan betul. Data setiap sekolah dalam direktori ini diambil daripada sistem EMIS KPM, berbeza daripada data pentaksiran murid yang diuruskan melalui sistem pelaporan PBD sekolah.