Sekolah Menengah Sains Sabah

Sekolah Menengah Sains Sabah, dikenali SMESH (kod XEA4039), ialah Sekolah Berasrama Penuh pertama di Sabah dan Sarawak, sekaligus SBP ke-27 negara. Nama awalnya Sekolah Berasrama Penuh Sabah (SBPS). Operasi penuh bermula 1 Januari 1984. Data EMIS mencatat 544 murid (273 lelaki, 271 perempuan) dan 50 guru merentas 20 bilik darjah dari Tingkatan 1 ke Tingkatan 5, sesi pagi, di bawah PPD Kota Kinabalu. Telefon 088-793508; e-mel XEA4039@moe.edu.my. Moto rasmi: Teguh Setia Budi.

SBP Sulung di Borneo: Dari SBPS ke SMESH

Sebelum SMESH, tiada SBP di Sabah mahupun Sarawak. Idea sekolah berasrama penuh di negeri ini sudah dibincangkan sejak dekad 1970-an; SBPS ditubuhkan pada 1978, lalu beroperasi penuh pada 1984 di bawah pengetua sulung Encik Mohd. Radzwan Mohd. Yusof. Kumpulan pertama pelajar sains, dipilih dari seluruh Sabah, mendaftar pada 26 Mei 1984.

Kampus asal di Bukit Padang, Kota Kinabalu, pernah turut menempatkan pelajar matrikulasi sains Universiti Kebangsaan Malaysia (pendaftaran matrikulasi direkod bermula 1986), dan sebahagian bangunan pernah diduduki Sekolah Menengah Agama Kota Kinabalu. Pada 12 April 1997, Kementerian Pendidikan menukar nama SBPS kepada Sekolah Menengah Sains Sabah. Penubuhan SMESH membuka jalan kepada sekolah yang menyusul di negeri sama, antaranya SM Sains Lahad Datu.

Bukit Padang, Tuaran, dan Projek Penggantian

Kampus tetap SMESH di Bukit Padang direkodkan seluas kira-kira 16 ekar. Sumber berita KPM menyatakan bangunan diisytihar tidak selamat pada 2014; operasi kemudian dipindahkan sementara ke kampus lama Institut Pendidikan Guru (IPG) Kent di Jalan Bolong, Tuaran, pada akhir 2015. Alamat yang masih muncul dalam direktori sekolah ialah D/A IPG Kent (Kampus Lama), Jalan Bolong, 89207 Tuaran.

Projek penggantian penuh diluluskan pada 2018 menerusi Rolling Plan Ketiga Rancangan Malaysia Ke-11. Pada 11 September 2026, Menteri Pendidikan Datuk Seri Fadhlina Sidek menyerahkan projek SMESH semasa majlis di Kota Kinabalu, menandakan penyiapan bangunan baharu di tapak Bukit Padang selepas tempoh panjang di Tuaran.

Hubungan awal dengan wilayah jiran turut tercatat: semasa SM Sains Labuan baru beroperasi pada 1985, sebahagian pelajar Tingkatan 6 Rendah dan guru dihantar sementara ke SMESH di Kota Kinabalu sebelum kampus pulau siap sepenuhnya.

SBT, Kedudukan SPM, dan Sekolah Tanpa Tunai

Pada Mei 2011, SMESH diiktiraf Sekolah Berprestasi Tinggi; pengumuman dikaitkan dengan Timbalan Perdana Menteri merangkap Menteri Pelajaran ketika itu, Tan Sri Muhyiddin Yassin. Sebelum itu sekolah sudah digolongkan sebagai Sekolah Bestari dan Sekolah Kluster Kecemerlangan. Rekod awam meletakkan SMESH sebagai sekolah terbaik di Sabah berdasarkan keputusan SPM pada beberapa tahun, termasuk kedudukan tinggi kebangsaan untuk SPM 2013.

Pada Julai 2018, SMESH terpilih sebagai sekolah tanpa tunai kedua di Malaysia dan yang pertama di Sabah, melalui kerjasama dengan MobilityOne. Status SBT dan inisiatif tanpa tunai itu membezakan profil SMESH daripada banyak SBP yang lebih kemudian di Malaysia Timur.

Moto, Rumah, dan Laluan dalam Rangkaian SBP

Identiti dalaman SMESH disusun sekitar moto Teguh Setia Budi. Empat rumah dinamakan sempena negarawan Sabah: Tun Ahmad Raffae, Tun Datu Mustapha, Tun Said Keruak, dan Tun Fuad Stephens. Buku tahunan digelar SASILA. Kelas Tingkatan 1 hingga 5 direkodkan dalam empat kumpulan setiap tingkatan, termasuk Dual Language Programme (DLP).

Sebagai perintis Sekolah Berasrama Penuh di Malaysia Timur, SMESH duduk dalam cabang yang sama dengan sejarah perluasan SBP ke Sabah dan Sarawak; bab itu dilanjutkan dalam sejarah SBP. Ibu bapa yang menimbang laluan KPM berbanding MARA boleh bandingkan rangkaian dalam SBP berbanding MRSM. Pastikan kod XEA4039 betul sebelum isi pilihan SPSKT; laluan penuh ada dalam cara masuk SBP.